AED is zinvol technisch hulpmiddel

Al in 1990 toen autoriteiten en hulpverleningsorganisaties nog druk aan het bekvechten waren over het wel of niet mogen gebruiken van een AED (defibrillator) door leken, hadden wij het cursusmateriaal en de apparatuur voor leken-hulpverleners vanuit de VS al beschikbaar.

Door dat gekibbel is jarenlang het gebruik van automatische externe defibrillatoren aan duizenden mensen onthouden.

example2

 

Het gaat hierbij niet over de zo vaak genoemde 'hartstilstand' maar om 'kamerfibrilleren'. Als het hart echt stil staat ben je biologisch dood en helpt ook externe shock-toediening met een defibrillator niet meer. Bij het kamerfibrilleren is sprake van een verstoring van de elektrische aansturing van het hart en trillen de hartkamers in plaats van dat er een normaal samentrekkend pompritme is. De AED geeft een shock die deze verstoorde elektrisch impulsen moet stilleggen. We hopen dat die impulsen daarna hun normale ritme weer aannemen en dat de pompfunctie dus wordt hersteld.

De AED meet slechts een shockbaar ritme en geeft instructies hoe verder te handelen. Wordt dat niet gemeten dan krijg je de instructie door te gaan met de reanimatie. De AED is dus slechts een technisch hulpmiddel.

Kasplantje

Het is begrijpelijk dat mensen er niet als gevolg van een te late ingreep als een 'kasplantje' bij willen komen te liggen. Een niet-reanimatieverklaring is rechtsgeldig en te respecteren. Maar zolang de wet- en regelgeving hieromtrent niet voldoende duidelijk is en is uitgewerkt in opleidingsliteratuur zal de lekenhulpverlener (EHBO'er, BHV'er) daar niet naar zoeken, onder het motto dat iedere seconde telt. Zodra de gealarmeerde professionele hulpverleners arriveren zullen die dat uiteraard wel kunnen constateren en dan de reanimatie niet verder voortzetten.

Van een andere orde maar niet onbelangrijk is de vraag of iemand met een niet-reanimatieverklaring orgaandonor is. In dat geval kan voortzetting van de reanimatie ook zinvol zijn.

 


 

Reset

De facto is reanimeren niet overleven of redden maar… proberen iemand 'terug te halen' die in een stadium van klinisch dood (geen bewustzijn, geen ademhaling, geen bloedsomloop) naar biologisch dood (helemaal geen elektrische impulsen meer) zit. Hoe eerder een AED beschikbaar is, hoe groter de kans dat het kamerfibrilleren kan worden onderbroken en het fibrillerende hart kan worden 'ge-reset' in de hoop dat het reguliere hartritme wordt hervat. Zo niet dan wordt de kans op 'terughalen' per minuut minder.

Tussentijds moet door middel van borstcompressies en beademing zuurstof worden toegevoegd en 'rondgepompt' naar de vitale functies (hersenen, longen en hart). Dat gaat echter nooit zo goed als wanneer het lichaam dat zelf regelt. Met als gevolg dat de kwaliteit van het leven (met name in de hersenen door zuurstoftekort) sowieso achteruit gaat.

Daarom moet er zo min mogelijk tijd verloren gaan tussen het starten met de reanimatie en het aansluiten van een AED en zijn ook de reanimatie technieken verder versimpeld.

De ruimere beschikbaarheid van de AED's in publieke ruimtes en plaatsen waar veel mensen bijeen zijn - heel wat tijdens en wat minder buiten kantooruren - is geweldig. Maar het kan uiteraard altijd beter. En ja, net als met de autoaccu tijdens zeer strenge vorst kan een AED wel eens extra zorg nodig hebben.

De leverancier wijst als het goed is op het belang van een cursus voor het gebruik van een AED. Maar ja, goedkope webwinkels en internet, hè!

Tijd succesfactor

Het gaat overigens te ver om te beweren dat een leek zonder cursus het apparaat niet kan bedienen. Dat konden onze leken-hulpverleners in 1990 al. Maar het bedienen van het apparaat gaat wel soepeler en sneller - en tijd is een belangrijke succesfactor - als je wel getraind bent.

De gesproken instructie is simpel en voor iedereen te volgen. De shock die de AED geeft wordt niet via pleisters maar via op het lichaam geplakte stikkers verstrekt. Waar en hoe die moeten worden geplakt staat er duidelijk op vermeld. Dat kan iedereen, ook zonder vooropleiding. Zoiets wordt natuurlijk wel geoefend tijdens een BLS/AED cursus.

Preventie – door onthaasten, gezonde voeding, voldoende beweging, beperken van stress, regelmatige fysieke controle (sportkeuring) boven een bepaalde leeftijd etc. – is van veel groter belang dan reanimatie en een technisch hulpmiddeltje aan het einde van de rit. Maar een reanimatie-actie is altijd zinvol als die correct is uitgevoerd en bovendien de professionals zijn gealarmeerd. Dat het resultaat helaas in de meeste gevallen niet het terughalen van de patiënt betekent, doet nog geen afbreuk aan een maatschappelijk verantwoorde hulpverlenings(re)actie.

Bron: Eindhovens Dagblad | 27 februari 2013

  1

5
1
3

   
slideshade